سده جشن ایران
« سده] از سد ( = صد ) + ه [ جشني ايراني از جمله اعياد ايران قبل از اسلام كه هر سال در دهم بهمن ماه ( بقول ابوريحان بيروني ، آبان روز از بهمن ماه ) برگزار مي شد.
بعد از اسلام نيز مخصوصاً در دربار بعضي از امرا و سلاطين ايران متداول بوده است. در وجه تسميه آن قول هاي مختلف ذكر شده است از آن جمله گفته اند : چون فرزندان « پدر نخستين » كيومرث (آدم ابوالبشر ) در اين روز صد تن تمام شدند يا چون از اين روز تا به نوروز 50 روز است و 50 شب آن را بدين نام خوانده اند. اما قول درست درين باب اين سات كه چون اين جشن در صدمين روز زمستان بزرگ باستاني (برحسب تقسيم سال در نزد ايرانيان قديم به يك تابستان 7 ماهه و يك زمستان 5 ماهه ) واقعي مي شده است ( از يكم آبان تا دهم بهمن كه صد روز است ) از قديم آن را به اين نام خوانده اند. مطابق شاهنامه ، جشن سده منسوب است به هوشنگ پيشدادي و يادگاري است از پيدايش آتش بدست او.
[1] - sada